De 4 pijlers van duurzaam leiderschap [longread]
21 oktober 2024
Wanneer succesgedrag een risico wordt – nieuwe whitepaper over leiderschapstransities en vastlopen aan de top
In boardrooms en directiekamers zien we het regelmatig: leiders die jarenlang effectief waren, maar bij een nieuwe rol, schaal of context hun impact verliezen. Niet door gebrek aan intelligentie, ervaring of ambitie, maar omdat het gedrag dat hen hier bracht, niet meer past bij wat nu gevraagd wordt.
Marshall Goldsmith vatte dit scherp samen:
“What got you here, won’t get you there.”
“What got you here, won’t get you there.”
Leiderschap ontwikkelt zich niet lineair
Binnen LTP TENEA benaderen we leiderschap niet als een rechte ontwikkellijn, maar als een reeks transities. Overgangen waarin de aard van de rol fundamenteel verandert en waarin oud succesgedrag zijn vanzelfsprekendheid verliest.
Op basis van psychologische leiderschapsdata en jarenlange ervaring in executive assessments, coaching en boardroombegeleiding onderscheiden we vijf leiderschapsidentiteiten, met daartussen vier cruciale transities waarin de aard van leiderschap verschuift:
Climber → Challenger → Driver → Shaper → Gamechanger
Elke transitie vraagt om een andere manier van kijken, beslissen en invloed uitoefenen. En elke overgang kent voorspelbare risico’s op vastlopen en ontsporing, zeker onder druk.
Waarom leiders juist bij transities vastlopen
Wat leiders sterk maakt in een bepaalde fase, kan hen in een volgende fase juist beperken. Onze data laat zien dat ontsporing zelden ‘plotseling’ ontstaat. Het is vaak het resultaat van gedrag dat te lang succesvol was. Enkele voorbeelden:
- Climbers die blijven controleren waar confrontatie nodig is
- Challengers die hun gelijk blijven halen terwijl draagvlak gevraagd wordt
- Drivers die blijven sturen wanneer de rol vraagt om strategisch vormgeven
- Shapers die vertrouwen op eigen oordeel, terwijl het systeem om tegenspraak vraagt
Juist aan de top komen kracht en kwetsbaarheid dicht bij elkaar te liggen.
Van individueel leiderschap naar systeemimpact
In de hoogste leiderschapsfasen verschuift de impact van individueel handelen naar systeemniveau. Het gaat dan niet langer alleen om strategie of prestaties, maar om:
governance en besluitvormingsdynamiek, de kwaliteit van tegenspraak, opvolging en leiderschapspijplijnen en legitimiteit, voorbeeldgedrag en cultuur.
Leiders die deze verschuiving niet tijdig maken, lopen het risico op wat vaak wordt aangeduid als CEO disease: overmoed, impulsiviteit en afnemende ontvankelijkheid voor feedback.
Voor LTP TENEA betekent dit dat leiderschapsontwikkeling aan de top vraagt om:
- datagedreven inzicht in gedrag, potentieel en risico’s
- psychologische scherpte op patronen onder druk
- contextuele duiding: wat vraagt deze rol, dit systeem, dit moment?
- en veilige reflectieruimte voor leiders en toezichthouders
Onze executive assessments, coachingstrajecten en boardroominterventies zijn erop gericht deze transities tijdig zichtbaar en bespreekbaar te maken. Voordat vastlopen of ontsporing zichtbaar wordt in prestaties of relaties.
Whitepaper: Van Climber tot Gamechanger
In de whitepaper brengen we deze inzichten samen. We laten zien hoe leiderschapstransities zich ontwikkelen, waar risico’s ontstaan en hoe leiders én organisaties hierop kunnen anticiperen.
We sturen de whitepaper graag toe.
Dit artikel is geschreven door Kees Jan Sepmeijer, Marian de Joode en Adriaan Krans, verbonden aan LTP TENEA Executive Services.
